Wanneer is een maatwerk verpakking interessant? 6 signalen dat standaard niet meer past
Auteur: Jorrit Slippens|Leestijd: 5 minuten
Een standaarddoos is vaak de snelste en eenvoudigste keuze. Je kiest een formaat uit voorraad, bestelt de benodigde aantallen en kunt direct aan de slag. Maar er komt een moment waarop standaardmaten niet meer goed aansluiten op wat je verkoopt of verzendt.
Misschien zit er structureel te veel loze ruimte in de doos. Misschien gebruik je veel opvulmateriaal, kost het inpakken onnodig veel tijd of wil je dat de verpakking ook een rol speelt in de presentatie van je product.
Dan kan een maatwerk verpakking interessant worden. Niet omdat maatwerk per definitie beter is, maar omdat een verpakking die beter aansluit op je product en proces op meerdere punten verschil kan maken.
De vraag is dus niet alleen: wat kost een doos? De betere vraag is: wat kost het ons om dit product goed, snel en betrouwbaar te verpakken?
Eerst de belangrijkste vraag: welk probleem moet de verpakking oplossen?
Voordat je nadenkt over een verpakking op maat, is het verstandig om eerst naar het huidige proces te kijken.
Een verpakking heeft vaak meerdere functies tegelijk. Hij moet het product beschermen tijdens opslag en transport. Hij moet passen binnen je logistieke proces. Soms moet hij eenvoudig te openen of retourneren zijn. En bij producten die rechtstreeks bij de consument terechtkomen, kan de verpakking ook onderdeel zijn van de presentatie en merkbeleving.
Dat betekent dat een standaardverpakking niet alleen op basis van de afmetingen beoordeeld moet worden.
Stel jezelf daarom eerst een paar praktische vragen:
- Past het product goed in de huidige verpakking?
- Is opvulmateriaal nodig om schade te voorkomen?
- Kost het inpakken meer handelingen dan nodig?
- Verzend je steeds dezelfde producten of productcombinaties?
- Moet de verpakking ook bijdragen aan de presentatie van het product?
- Zijn er specifieke eisen rond opslag, retouren of transport?
Wanneer meerdere van deze vragen met ‘ja’ worden beantwoord, is het de moeite waard om te onderzoeken of maatwerk beter aansluit.
Signaal 1: je product past eigenlijk nergens goed in
Niet ieder product past logisch in een standaarddoos.
Soms zijn de afmetingen afwijkend. Het product is bijvoorbeeld erg lang, plat, smal of heeft een bijzondere vorm. Ook kan een product kwetsbaar zijn en daardoor extra bescherming nodig hebben.
In die gevallen ontstaat vaak een compromis. Je kiest een doos die ongeveer past en vult de resterende ruimte op met papier, luchtkussens of ander beschermingsmateriaal.
Dat kan prima werken, zeker wanneer je productassortiment breed is of de aantallen beperkt zijn. Maar als je steeds opnieuw dezelfde oplossing gebruikt voor hetzelfde product, kan een maatwerk verpakking logischer worden.
Een doos op maat kan beter aansluiten op de afmetingen van het product. Bij kwetsbare producten kan ook de binnenkant worden aangepast, bijvoorbeeld met een vakverdeling, tussenschot of inzetstuk. Tupak biedt dergelijke maatwerkoplossingen voor onder andere kwetsbare producten en specifieke productafmetingen.
Het doel is niet om de verpakking zo klein mogelijk te maken. Het doel is een passende balans te vinden tussen bescherming, materiaalgebruik en praktische verwerking.
Signaal 2: je verstuurt steeds hetzelfde product of dezelfde productcombinatie
Hoe vaker je hetzelfde verpakkingsproces herhaalt, hoe interessanter het wordt om dat proces te standaardiseren.
Een webshop die dagelijks tientallen verschillende producten verstuurt, heeft vaak behoefte aan flexibiliteit. Een beperkt aantal standaardformaten kan dan praktischer zijn dan voor ieder product een aparte verpakking.
Maar stel dat je steeds hetzelfde product verkoopt. Of dat je vaak dezelfde combinatie van producten in één pakket verstuurt. Dan weet je vooraf hoeveel ruimte nodig is en hoe het product beschermd moet worden.
Een maatwerk verpakking kan dan helpen om het proces eenvoudiger en consistenter te maken.
Denk bijvoorbeeld aan:
- een doos waarin het product altijd op dezelfde manier wordt geplaatst;
- een vaste productcombinatie met een passend interieur;
- een verpakking die zonder extra opvulmateriaal kan worden gebruikt;
- een zelfsluitende constructie die extra tape overbodig maakt.
Bij maatwerk dozen kunnen afmetingen, sluiting, bedrukking en zelfs het interieur worden afgestemd op het product en het gebruik.
De belangrijkste factor is herhaling. Hoe vaker hetzelfde verpakkingsprobleem terugkomt, hoe interessanter het wordt om naar een structurele oplossing te kijken.
Signaal 3: je gebruikt structureel veel opvulmateriaal
Opvulmateriaal is belangrijk wanneer het product bescherming nodig heeft tijdens transport. Daar is niets mis mee.
Maar wanneer je bij vrijwel iedere zending veel ruimte moet opvullen omdat de doos eigenlijk te groot is, kan dat een signaal zijn dat de verpakking niet goed aansluit.
Dat heeft meerdere gevolgen. Er is extra materiaal nodig, de medewerker heeft meer handelingen en het inpakproces wordt minder voorspelbaar.
Een passende doos kan een deel van dat probleem oplossen. Door de juiste binnenmaten te kiezen, kan de hoeveelheid loze ruimte worden beperkt. Bij kwetsbare producten kan een passend interieur een alternatief zijn voor grote hoeveelheden los opvulmateriaal.
Ook bij transport kan een compactere verpakking relevant zijn. Tupak benoemt bij maatwerk dozen dat een betere pasvorm kan helpen om ruimte efficiënter te benutten en transportkosten te beperken.
Dat betekent overigens niet dat maatwerk automatisch goedkoper is. De investering in een specifieke verpakking moet altijd worden afgezet tegen de besparing in materiaal, verwerking en logistiek.
Signaal 4: schade of retouren vragen om betere bescherming
Wanneer een product regelmatig beschadigd aankomt, ligt de oorzaak niet altijd bij de doos zelf. Soms is de constructie te licht. Soms heeft het product te veel bewegingsruimte. En soms ontbreekt de juiste bescherming aan de binnenkant.
Bij standaardverpakkingen wordt dit vaak opgelost met extra materiaal. Bij een product dat je regelmatig verstuurt, kan een meer gerichte oplossing interessanter zijn.
Denk aan:
- een kartonnen vakverdeling;
- een tussenschot;
- een inzetstuk;
- inlegschuim;
- een sterkere doosconstructie;
- een verpakking waarin het product op één vaste positie blijft.
Ook het gewicht en de manier waarop producten worden vervoerd spelen mee. Een lichte verpakking die prima werkt voor directe bezorging, is niet automatisch geschikt voor een product dat meerdere logistieke tussenstappen doorloopt.
Maatwerk is in dit geval vooral interessant wanneer de huidige bescherming telkens opnieuw moet worden opgebouwd. Dan kan het slimmer zijn om de bescherming onderdeel te maken van de verpakking zelf.
Signaal 5: de verpakking is onderdeel van je consumentenverpakking
Niet iedere verpakking hoeft zichtbaar of bijzonder te zijn. Bij sommige B2B-zendingen is bescherming en efficiëntie het enige dat telt.
Maar bij een consumentenverpakking ligt dat anders.
Wanneer de verpakking in een winkel, bij een dealer of rechtstreeks bij de eindklant terechtkomt, kan hij onderdeel zijn van de productpresentatie. Dan spelen naast bescherming ook uitstraling, bedrukking, informatie en gebruiksgemak een rol.
Een maatwerk verpakking kan dan bijvoorbeeld worden gebruikt om:
- het product beter te presenteren;
- merkherkenning toe te voegen;
- productinformatie op de verpakking te plaatsen;
- een cadeau- of premiumuitstraling te creëren;
- de verpakking onderdeel te maken van de totale koopervaring.
Voor maatwerk dozen zijn verschillende bedrukkingsmogelijkheden beschikbaar, van relatief eenvoudige ontwerpen tot full-colour toepassingen. Ook de keuze voor de druktechniek hangt samen met ontwerp en oplage.
Bij een consumentenverpakking is het wel verstandig om verder te kijken dan alleen de buitenkant. Een mooie verpakking die lastig opent, inefficiënt te verwerken is of onvoldoende bescherming biedt, lost uiteindelijk weinig op.
De beste maatwerkverpakking combineert daarom presentatie met praktisch gebruik.
Signaal 6: standaardverpakkingen remmen je logistieke proces
Een verpakking wordt niet alleen door de klant gebruikt. Vaak komt hij eerst door het magazijn.
Daarom is het verstandig om ook naar het verpakkingsproces te kijken. Hoeveel handelingen zijn nodig? Moet iedere doos worden gevouwen en afgeplakt? Zijn verschillende materialen nodig? Hoeveel ruimte nemen de verpakkingen in op voorraad?
Bij grotere of terugkerende volumes kunnen kleine verschillen in het proces merkbaar worden.
Een maatwerk verpakking kan bijvoorbeeld worden ontwikkeld met een specifieke sluiting, retourmogelijkheid of constructie die beter aansluit op de manier waarop je medewerkers werken. Bij Tupak worden onder meer zelfsluitende dozen en verpakkingen met retourmogelijkheden genoemd als opties voor specifieke toepassingen.
Ook opslag speelt mee. Een verpakking die perfect om het product past, maar veel magazijnruimte inneemt of onpraktisch wordt aangeleverd, is niet automatisch de beste keuze.
Kijk daarom altijd naar de hele route: van levering van de verpakking tot het moment waarop de klant het pakket opent.
Wanneer is standaard juist de betere keuze?
Maatwerk is niet altijd nodig.
Een standaardverpakking is vaak een goede keuze wanneer je:
- veel verschillende producten verzendt;
- wisselende afmetingen hebt;
- relatief kleine aantallen gebruikt;
- snel verpakkingen nodig hebt;
- flexibiliteit belangrijker vindt dan een perfecte pasvorm.
Ook wanneer een standaardmaat al goed aansluit op het product, is er weinig reden om het ingewikkelder te maken.
Tupak vat dit onderscheid in een veelgestelde vraag praktisch samen: standaarddozen zijn geschikt wanneer flexibiliteit belangrijk is, terwijl maatwerk interessanter wordt bij regelmatige verzending van dezelfde producten en wanneer efficiëntie een grotere rol speelt.
Dat is in de praktijk een goed uitgangspunt.
Kies niet voor maatwerk omdat een verpakking er mooier uitziet of omdat het product ‘wel een eigen doos verdient’. Kies ervoor wanneer er een concreet probleem of terugkerende inefficiëntie is die je ermee kunt oplossen.
De praktische afweging: kijk verder dan de prijs per doos
De prijs per verpakking is belangrijk, maar vertelt niet het hele verhaal.
Vergelijk bij een maatwerk verpakking daarom niet alleen de inkoopprijs. Kijk ook naar:
- hoeveel verpakkingsmateriaal je nodig hebt;
- hoeveel opvulmateriaal wordt gebruikt;
- hoeveel tijd het kost om een zending te verwerken;
- hoeveel ruimte de verpakking inneemt tijdens transport;
- of de verpakking voldoende bescherming biedt;
- of de verpakking past bij opslag en retouren;
- hoe vaak je hetzelfde verpakkingsproces herhaalt.
Een duurdere doos kan in sommige situaties een eenvoudiger proces opleveren. Maar dat is geen automatisme. Bij lage aantallen of een wisselend assortiment kan een standaardverpakking juist de meest praktische en economische keuze blijven.
Daarom begint een goede maatwerkoplossing niet met de vraag welke doos het mooiste is.
Hij begint met de vraag waar je huidige verpakking in de praktijk tekortschiet.
Conclusie: maatwerk begint bij een terugkerend probleem
Een maatwerk verpakking wordt interessant zodra een standaardoplossing structureel leidt tot onnodige ruimte, extra beschermingsmateriaal, schade, extra handelingen of een presentatie die niet past bij het product.
Vooral wanneer je regelmatig dezelfde producten of productcombinaties verpakt, is het de moeite waard om te kijken of een verpakking beter kan aansluiten op het product én het proces.
De beste oplossing hoeft daarbij niet de meest uitgebreide te zijn. Soms is een standaarddoos precies goed. En soms levert een aangepaste maat, een ander type sluiting of een passend interieur al voldoende verschil op.
Twijfel je tussen standaard en maatwerk? Breng dan eerst je product, verpakkingsproces en verwachte aantallen in kaart. Met die informatie kun je veel gerichter bepalen welke verpakking in de praktijk het beste werkt.